Η Ομιλία του Γιάννη Πάσουλα, Προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων και Συναφών Eπαγγελμάτων Ελλάδας στην 3η Συνάντηση των Συνδικάτων της Ευρώπης της UITBB, Τενερίφη 4-5 Μαΐου 2009:
“Συνάδελφοι εκφράζουμε θερμό και ειλικρινή χαιρετισμό σε όλους τους συμμετέχοντες σε αυτήν την Ευρωπαϊκή συνάντηση που διοργανώσαμε ως UITBB. Θέλω επίσης να ευχαριστήσω την οργάνωση των Καναρίων Νήσων που μας φιλοξενεί και να ευχηθώ η δουλειά μας να είναι εποικοδομητική, να συμβάλλει στον προσανατολισμό της δράσης μας στο εργατικό κίνημα .
Συνάδελφοι η UITBB και στο παρελθόν έχει πάρει ανάλογες πρωτοβουλίες και έχει οργανώσει συζητήσεις σε Ευρωπαικό επίπεδο για σοβαρά ζητήματα όπως για το πόλεμο στην Γιουγκοσλαβία, για τα ζητήματα του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, το ζήτημα της παγκοσμιοποίησης και άλλα.
Πιστευουμε ότι με αυτές μας τις πρωτοβουλίες συμβάλλουμε στον προβληματισμό του κλάδου επιδρούμε ως ένα βαθμό ενεργητικά στον προσανατολισμό των συνδικάτων. Πήραμε την πρωτοβουλία να διοργανώσουμε αυτήν την συνάντηση με αιχμή την καπιταλιστική κρίση, τις συνέπειες στην εργατική τάξη και ο ρόλος των Συνδικάτων, με την πεποίθηση ότι θα συμβάλλει στον προβληματισμό, στον σχεδιασμό και την δράση των συνδικάτων μας.
Όλοι συμφωνούμε ότι και στις παρούσες συνθήκες ο ρόλος των συνδικάτων και ειδικότερα του ταξικού κινήματος είναι να μελετούν και να αναλύουν σε σωστή βάση τις εξελίξεις και ταυτόχρονα να χαράζουν την δική τους στρατηγική, τους δικούς τους στόχους και προτεραιότητες για μια συνεπή και αποτελεσματική δράση.
Συνάδελφοι η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση –ανάπτυξη, πολλαπλασίασε τα βάσανα της εργατικής τάξης, όξυνε την φτώχεια τη ανέχεια, την εξαθλίωση των λαών, αφαίρεσε δικαιώματα και κατακτήσεις των εργαζομένων, συσσώρευσε τεράστιο πλούτο για τους λίγους, το κεφάλαιο.
Παγκόσμια, τα λαικά στρώματα ζουν τις συνέπειες της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης που έπληξε τις Η.Π.Α., που πλήττει τις χώρες της Ε.Ε. και το σύνολο του καπιταλιστικού κόσμου. Τα στοιχεία είναι τρομακτικά και μιλούν από μόνα τους. Τριακόσιοι ογδόντα χιλιάδες αμερικανοί εργαζόμενοι και άνεργοι έχασαν τα σπίτια τους, μέσα σε ένα μήνα, επειδή δεν μπορούσαν να πληρώσουν τα δάνεια που πήραν από τις τράπεζες. Μέσα στο 2009, εκτιμάται ότι εφτακόσιες πενήντα τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρίες θα κλείσουν στις ΗΠΑ. Η αυτοκινητοβιομηχανία και η βιομηχανία μετάλλου καταρρέουν.
Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση οι ΗΠΑ και η ΕΕ αποφάσισαν να διαθέσουν το ποσό των 7 τρισεκατομμυρίων ευρώ για την «σωτηρία» , όπως την αποκαλούν, των τραπεζών και του συστήματος. Με άλλα λόγια αυτά τα χρήματα διατίθενται για να σωθούν αυτοί που είναι ένοχοι, χρησιμοποιώντας δημόσιους πόρους που θα έπρεπε να δοθούν σε άμεσες κοινωνικές ανάγκες, για καλύτερους μισθούς και καλύτερες συνθήκες διαβίωσης για τους άπορους. Οι κυβερνήσεις συλλέγουν χρήματα από την φορολογία σε βάρος των ανθρώπων και τα χορηγούν σε αυτοκινητοβιομηχανίες και στις τράπεζες. Αυτό επιβεβαιώνει το γεγονός ότι σε περιόδους κρίσης το κεφάλαιο γίνεται ακόμα πιο επιθετικό.
Η μεγάλη ανισότητα , η αντίφαση που δημιουργήθηκε από την μια να υπάρχει τεράστιος πλούτος και παραγωγή υλικών αγαθών και από την άλλη να διευρύνεται η φτώχεια οδήγησε στην σημερινή καπιταλιστική κρίση .
Φαίνεται και δεν το διαψεύδει κανένας ότι δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη κρίση. Είναι ίσως η μεγαλύτερη μετά τη «μεγάλη ύφεση του 1929.
Το τι είναι οικονομική κρίση, τι την προκαλεί, ποια είναι η διέξοδος, νομίζω ότι είναι σοβαρό πολιτικό και ιδεολογικό ζήτημα και το εργατικό κίνημα οφείλει να τοποθετηθεί με σαφήνεια.
Υπάρχουν δυο εκδοχές.
Η πρώτη είναι η ερμηνεία των αστών ιδεολόγων-οικονομολόγων που λένε ότι αιτία της κρίσης είναι η «διαφθορά», «τα σκάνδαλα, «η απληστία»,«η κακή διαχείριση» κλπ.
Η αποδοχή αυτής της ερμηνείας από το εργατικό κίνημα σημαίνει αποδοχή ότι το καπιταλιστικό σύστημα μπορεί να βελτιωθεί, μπορεί να λύσει σοβαρά λαικά προβλήματα, απενοχοποιεί την ασυδοσία της καπιταλιστικής παραγωγής, παραβλέπει την γενεσιουργό αιτία, το κέρδος των καπιταλιστών και τέλος πέφτει στο δόκανο που έχουν στήσει κεφάλαιο και κυβερνήσεις να πείσουν την εργατική τάξη ότι πρέπει να συμβάλει στο ξεπέρασμα της κρίσης γιατί εργοδότες και εργάτες είμαστε στο ίδιο βαγόνι άρα ή όλοι θα σωθούμε ή όλοι θα οδηγηθούμε στο γκρεμό.
Είναι το μέσον για να παρθούν αντιλαϊκά μέτρα, για να ανατρέψουν μια σειρά δικαιώματα της εργατικής τάξης που βέβαια τα είχαν δρομολογήσει από χρόνια.
Είναι πρόσφατες οι αποφάσεις της Ε.Ε. που βεβαίως και σε εθνικό επίπεδο θα εφαρμοστούν σχετικά με:
- Την εφαρμογή του ενεργού –ανενεργού χρόνου εργασίας
- Την αύξηση των ωρών εργασίας μέχρι και 71
- Στην Ελλάδα στο Δημόσιο τομέα με απόφαση του Ευρωδικαστηρίου αυξάνεται για τις γυναίκες ο χρόνος συνταξιοδότησης κατά 5 χρόνια και λειτουργεί ως πιλότος και για τον ιδιωτικό τομέα.
Η ερμηνεία που κατά την γνώμη μας οφείλει να δώσει το εργατικό κίνημα έχει ταξικό χαρακτήρα, καθορίζει τον προσανατολισμό του εργατικού κινήματος αναδεικνύει την βασική αντίθεση της κοινωνίας εργατική τάξη –κεφάλαιο.
Κατά συνέπεια το ζήτημα είναι:
-ποιος παραγει τον πλούτο-ποιος τον ιδιοποιείται
-ποιος έχει τα μέσα παραγωγής
-ποια είναι διέξοδος.
Ο Καρλ Μαρξ το 1947 μίλησε και έγραψε για την κρίση του καπιταλιστικού συστήματος, τόνισε ότι αυτή είναι κυκλική και επαναληπτική. όσο ο πλούτος συγκεντρώνεται στα χέρια των λίγων και μεγαλώνει η φτώχεια για τους πολλούς η κρίση θα είναι πιο βαθιά και πιο σκληρή.
Η σημερινή κρίση λοιπόν είναι κρίση υπερπαραγωγής και υπερσυσσώρευσης είναι κρίση που εδράζεται στην αναρχία της παραγωγής που δεν παίρνει υπόψη της τις λαϊκές ανάγκες αλλά το εύκολο και γρήγορο κέρδος, την ικανοποίηση των αναγκών του κεφαλαίου.
Δεν είναι κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Σήμερα η κρίση είναι παρούσα σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες ανεξάρτητα αν η κυβέρνηση είναι νεοφιλελεύθερη ή σοσιαλδημοκρατική ή κεντροδεξιά κλπ.
Πιστεύουμε ότι η νέα κρίση του καπιταλιστικού συστήματος δείχνει και τα όρια του, δείχνει ότι σήμερα το κεφάλαιο δεν μπορεί να δώσει λύση, στα ελάχιστα, στα μικρότερα προβλήματα της εργατικής τάξης και αυτό όχι γιατί δεν υπάρχει πλούτος αλλά γιατί ο καπιταλιστής δεν θέλει να ρίξει το ποσοστό κέρδους γιατί θα μείνει πίσω στον ανταγωνισμό. Η όποια υποχώρηση θα είναι αποτέλεσμα σκληρών συγκρούσεων και αναμέτρησης με τις δυνάμεις που υπηρετούν τα συμφέροντα των καπιταλιστών .
Αντίθετα η κερδοφορία του κεφαλαίου συμβαδίζει με την πτώση της τιμής της εργατικής δύναμης που μεταφράζεται σε αύξηση της φτώχειας και της εξαθλίωσης.
Η όξυνση της αχαλίνωτης ανταγωνιστικότητας του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής θα καταργεί βίαια κάθε κοινωνική κατάκτηση των εργαζομένων.
Σήμερα γίνεται προσπάθεια τόσο από την Ε.Ε. αλλά και τις κυβερνήσεις να παρουσιάσουν την Ευρώπη ως εναλλακτικό μοντέλο των ΗΠΑ.
Ποιο είναι όμως το «Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο» σήμερα; Αυτό που ζει η εργατική τάξη, τα λαικά στρώματα είναι μια γενικευμένη επίθεση στις ιστορικές κατακτήσεις των Ευρωπαίων εργαζομένων. Παίρνονται μέτρα, αντεργατικά αντικοινωνικά αντισυνδικαλιστικά.
Διώκεται το δικαίωμα του εργαζόμενου να συνδικαλίζεται. Δεκάδες χιλιάδες οι απολύσεις, γιατί οι εργάτες έκαναν το αυτονόητο να υπερασπιστούν την δουλειά τους, το μεροκάματο τους, την ασφάλιση τους.
Ας σκεφτούμε τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με τις περιπτώσεις Viking Line, Laval, Λουξεμβούργου και Ruffert ή τις οδηγίες της Ε.Ε., όπως αυτή για το χρόνο εργασίας ή την οδηγία για την επιστροφή των μεταναστών. Μπορούμε εύκολα να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η πορεία της ΕΕ είναι να εντείνει το κοινωνικό ντάμπινγκ και την κοινωνική οπισθοδρόμηση
Την περίπτωση της Ελλάδας που αναγνώρισε την ασφάλιση στο Δημόσιο ως επαγγελματική και όχι κοινωνική και αυξήθηκαν και πέντε χρόνια τα όρια σύνταξης των γυναικών .
Ας δούμε τις οδηγίες σχετικά με την επιστροφή των μεταναστών. Ας δούμε το αντικομουνιστικό μνημόνιο κλπ. Όλα αυτά είναι ζήτημα που πρέπει να μας πείσουν ότι αυτή η Ε.Ε. είναι των καπιταλιστών, είναι οπισθοδρομική. Δε γίνεται λιγότερο αντεργατική ούτε αλλάζει.
Όσοι πιθανόν προσπαθούν να ξεχωρίσουν καλές και κακές συνθήκες της Ε.Ε. προσφέρουν πολύ κακές υπηρεσίες στο εργατικό κίνημα. Οι συνθήκες είναι παράγωγα που εδράζονται σε μια ένωση που υπηρετεί καπιταλιστικά συμφέροντα, με την έννοια αυτή δεν μπορεί να είναι καλή η Ε.Ε. και να είναι κακή π.χ. η συνθήκη της Λισσαβόνας.
Συνάδελφοι, οι καπιταλιστές της Ε.Ε. προσπαθούν ν χρησιμοποιήσουν την σημερινή κρίση για να κερδίσουν νέες θέσεις στον ενδο-καπιταλιστικό ανταγωνισμό. Για να εμφανισθούν ως εναλλακτική λύση προς τις ΗΠΑ.
Αυτού του είδους ο ανταγωνισμός έχει ήδη αρχίσει στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, του τουρισμού, των κατασκευών, των τροφίμων της ενέργειας, των μεταφορών και σε άλλους κλάδους στρατηγικής σημασίας. Οι συγκρούσεις αυτές θα γίνουν βαθύτερες, θα αυξήσουν την διεθνή αστάθεια και θα οδηγήσουν σε αύξηση της κλοπής πρώτων υλών από χώρες του τρίτου κόσμου. Οι ανταγωνισμοί αυτοί, οι οποίοι θα αυξηθούν, δημιουργούν νέους πολέμους και προβλήματα στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Όλη αυτή η κατάσταση δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τα δικαιώματα των εργαζομένων και όλων των ανθρώπων.Τα πρώτα σημάδια έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται σε όλες τις ηπείρους. Τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες.
- Οι απολύσεις και η σοβαρή αύξηση της ανεργίας.
- Η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων.
- Οι περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες.
- Οι χαμηλοί μισθοί και οι χαμηλές συντάξεις.
- Η υπονόμευση της κοινωνικής ασφάλισης.
- Η σοβαρή επίθεση κατά των εργασιακών δικαιωμάτων, η επισφαλής εργασία και η μερική απασχόληση, η αδήλωτη εργασία.
- Η μείωση των συντελεστών ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα βλέπουμε ότι οι συνδικαλιστικές και δημοκρατικές ελευθερίες έχουν μειωθεί, ενώ η κρατική βία και ο αυταρχισμός έχουν ενισχυθεί. Τα γεγονότα στην Ελλάδα όπου ένας αστυνομικός σκότωσε ένα μαθητή 15 χρόνων, το επιβεβαιώνουν αυτό. Η κυβέρνηση της χώρας, στην προσπάθειας της να μειώσει τις αντιδράσεις των φοιτητών και των μαθητών, συκοφαντεί τους αγώνες και χρησιμοποιεί προβοκατόρικες μεθόδους.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πιέζει για την αύξηση των ωρών εργασίας σε 65 ή περισσότερες τη εβδομάδα. Το μέτρο αυτό μας οδηγεί πίσω στον 19ο αιώνα. Θα είμαστε αντίθετοι και θα αντιδράσουμε.
Που αποσκοπούν όλα αυτά τα μέτρα, όλες αυτές οι πολιτικές και οι πρακτικές. Το μεγάλο κεφάλαιο αποσκοπεί στην ενίσχυση του καπιταλιστικού συστήματος, να αποκτήσει νέα πνοή και χρησιμοποιούν την κρίση για να αποκτήσουν παγκόσμια κέρδη και να αυξήσουν τον πλούτο. Όλα αυτά βέβαια εις βάρος του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού και εντείνοντας τη εκμετάλλευσης τους.
Αγαπητοί συνάδελφοι σε αυτό το αρνητικό περιβάλλον που δημιουργείται για την εργατική τάξη, ο ρόλος των συνδικαλιστικών οργανώσεων γίνεται όλο και πιο σημαντικός.
Σήμερα στο Διεθνές εργατικό κίνημα υπάρχουν ουσιαστικά δύο διεθνή συνδικαλιστικά κινήματα, που αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικές στρατηγικές.
Από την μια είναι η γραμμή της ITUC που συχνά υιοθετεί θέσεις που στη πράξη συμβαδίζουν με τις καπιταλιστικές κυβερνήσεις και τις εργοδοτικές στρατηγικές.
Από την άλλη πλευρά είναι η γραμμή της ΠΣΟ που από την ίδρυση της μέχρι σήμερα ακολουθεί ταξική πορεία. Με δυσκολίες και αδυναμίες αλλά με σαφή στρατηγική και τακτική υποστήριξη την προοπτική και την δράση για μια βαθιά αλλαγή στην κοινωνία, ενάντια στη εκμετάλλευση, υπέρ των εργαζομένων, των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των λαών. Αντίστοιχα υπάρχει η BWI που δρα στα πλαίσια της ITUC. Στην Ευρώπη υπάρχει επίσης η ETUC που επίσης είναι τμήμα της ITUC. Σε όλες τις δυσκολίες είναι αλληλέγγυα των επιδιώξεων των καπιταλιστών. Μόνο δυο, τελευταία, παραδείγματα αποδεικνύουν το ρόλο που παίζει στο εργατικό κίνημα. Αποδέχεται την απόφαση της ΕΕ για την διάσπαση του χρόνου εργασίας σε ενεργό και ανενεργό, αποδέχτηκε την τελική μορφή της συνθήκης του Μπολκενστάιν.
Η οργάνωση μας η UITBB ανήκει στην ΠΣΟ και συγχρονίζουμε τα βήματα μας, μαζί της για την οργάνωση, παγκόσμια, της εργατικής τάξης, της ενίσχυσης των οργανώσεων μας, την ανάπτυξη αγώνων.
Σήμερα σε συνθήκες καπιταλιστικής κρίσης τα καθήκοντα της UITBB τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνή επίπεδο είναι πολύπλοκα κα μεγάλα. Αναλαμβάνουμε τεράστια ευθύνη για την οργάνωση αγώνων, την ανάταση του εργατικού κινήματος.
Είμαστε μια υπολογίσιμη δύναμη που εμπιστεύονται οι εργάτες, που παλεύουμε για την καταπολέμηση της εκμετάλλευσης την υπεράσπιση και προώθηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων στον κλάδο.
Στόχος μας να οργανώσουμε αγώνες για τα δικαιώματα των λαϊκών στρωμάτων, για να μην πληρώσουν οι εργάτες την κρίση του καπιταλισμού.
Να ενισχύσουμε με νέες μορφές την δράση των συνδικάτων ώστε να αποτελούν μαχητικά κύτταρα και σχολεία της δημοκρατίας και τη συλλογικότητας. Να εκπαιδεύουν τους νέους εργαζόμενου με αρχές και αξίες, να ενισχύει την προσωπικότητα τους να τους μαθαίνει να αγωνίζονται να γίνουν διεθνιστές να αγαπούν τους λαούς.
Να δώσουμε ιδιαίτερη προτεραιότητα στην ενότητα της εργατικής τάξης τόσο σε Ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο, ανεξάρτητα από χρώμα, θρησκεία και φύλο, εργασιακές σχέσεις γύρω από στόχους που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της εργατικής τάξης όπως:
- Πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς και τις συντάξεις για να ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και να αυξηθεί η κατανάλωση των ανθρώπων.
- Επιδόματα ανεργίας για όλους όσους είναι έξω από την αγορά εργασίας.
- Αύξηση των κοινωνικών δαπανών και των δημόσιων επενδύσεων. Ενίσχυση των κοινωνικών λειτουργιών του κράτους.
- Παύση των ιδιωτικοποιήσεων σε κλάδους στρατηγικής σημασίας.
- ,Μείωση του χρόνου εργασίας χωρίς απώλεια αμοιβής, με πλήρη και σταθερή εργασία για όλους. Έχοντας κοινωνική ασφάλιση και σύστημα δημόσιας υγείας.
- Δραστική μείωση των στρατιωτικών δαπανών, την παύση του πολέμου και την απόσυρση όλων των ξένων στρατευμάτων από τα κατεχόμενα εδάφη.
- Σεβασμό των μισθών και των εργατικών δικαιωμάτων των μεταναστών
- Σεβασμό των συνδικαλιστικών ελευθεριών, των συλλογικών διαπραγματεύσεων και των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Ελεύθερη συνδικαλιστική δράση παντού.
- Υιοθέτηση ειδικών μέτρων για τους νέους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες γυναίκες.